Różeniec górski – właściwości złotego korzenia

Różeniec górski Rhodiola rosea (znany także jako korzeń różany, złoty korzeń, zachodni korzeń, laska Aarona, arktyczny korzeń, korona królewska, korzeń z Syberii) to roślina należąca do rodziny gruboszowatych, w której znaleźć możemy chociażby rojnik czy rozchodnik również występujące w Polsce. Liście różeńca górskiego mają charakterystyczny sinozielony kolor, a przy dotknięciu sprawiają wrażenie tłustych ze względu na grubą warstwę wosku, którą są pokryte. Roślina wytwarza kwiaty o różnych kolorach w zależności od poszczególnych egzemplarzy, mogą być zielone, żółte a nawet czerwone. Różeńca w naszym kraju spotkać można wyłącznie w Karpatach i Sudetach na obszarach objętych ochroną. Jednakże pochodzenie tej rośliny wywodzi się z arktycznych rejonów Europy i Azji, gdzie występuje na dużych wysokościach i jest w stanie adaptować się do trudnych warunków swojego siedliska. Tworząc bujne, zwarte kępy wraz z mocnym systemem korzeniowym przystosował się do panujących okoliczności wysoko w górach. Z powodzeniem roślinę znaleźć można nad potokami górskimi, chętnie wyrasta wśród skał i kamieni w otoczeniu niezbyt wysokich traw.

Wspomniany wcześniej mocny korzeń różeńca górskiego to sekret tej rośliny – to właśnie ta część byliny wraz z kłączami stanowi cenny surowiec kosmetyczny i farmaceutyczny. Posiada niewyobrażalną ilość cennych substancji czynnych, takich jak flawonoidy, glikozydy, fenolokwasy, organiczne kwasy, w tym kwas szczawiowy, jabłkowy, cytrynowy i bursztynowy; garbniki, woski, cukry czy tłuszcze. Wykazano również obecność związków rozyny, rozaryny czy sylidrozydu.

Różeniec górski - zastosowanie

Przez stulecia różeniec górski stosowany był w tradycyjnej medycynie ludów Rosji, Skandynawii i innych krajów około syberyjskich. W latach 1748 a 1961 w literaturze naukowej m.in. Szwecji, Norwegii, Francji, Niemiec, Związku Radzieckiego i Islandii pojawiały się wzmianki o leczniczym zastosowaniu tej rośliny. Według zapisków z tego okresu różeniec górski stosowano w celu zwiększenia wytrzymałości fizycznej, wydajności pracy, długowieczności, odporności na choroby wysokościowe oraz w leczeniu zmęczenia, depresji, niedokrwistości, impotencji, dolegliwości żołądkowo-jelitowych, zakażeń i zaburzeń układu nerwowego. W gruzińskich wioskach znajdujących się na terenach górskich do dnia dzisiejszego pary młode obdarowuje się bukietem sporządzonym z korzeni różeńca, aby zwiększyć płodność i zapewnić narodziny zdrowych dzieci. W Azji Środkowej herbata z Rhodiola rosea była najskuteczniejszym sposobem leczenia przeziębienia i grypy podczas ciężkich zim azjatyckich. Mongolscy lekarze przepisali go w przypadku gruźlicy, a nawet raka. Przez stulecia cenna wiedza na temat tej niezwykłej rośliny przekazywana była tylko wśród członków rodziny z pokolenia na pokolenie, gdzie informacje na temat miejsca zbioru „złotego korzenia” i metod ekstrakcji były odpowiednio pielęgnowane i strzeżone. Syberyjczycy potajemnie transportowali zioło starożytnymi szlakami do Kaukaskich Gór, gdzie handlowano nimi w zamian za np. gruzińskie wina, owoce, czosnek czy miód, zaś chińscy cesarze wysłali wyprawy na Syberię, aby pozyskać surowiec i wykorzystać go później w medycynie.

Tradycyjne zastosowanie różeńca górskiego jako środka wzmacniającego w medycynie syberyjskiej i rosyjskiej stymulowało szeroko rozpowszechnione badania prowadzące do identyfikacji różeńca jako adaptogenu. Cechy adaptogenu to m.in.: wytwarzanie niespecyficznej odpowiedzi w organizmie, to znaczy zwiększenie siły oporności na wiele czynników stresujących, w tym na czynniki fizyczne, chemiczne lub biologiczne; normalizujący wpływ na fizjologię, niezależnie od kierunku zmian w stosunku do norm fizjologicznych wywołanych przez stresor czy niezdolność do wpływania na normalne funkcje organizmu w stopniu większym niż wymagany do uzyskania niespecyficznej odporności.
W ubiegłym wieku pod koniec lat 60-tych radzieccy uczeni pochylili się nad tą niezwykłą rośliną i potwierdzili zapiski sporządzone przez pradawnych mieszkańców obszaru syberyjskiego. Opublikowano blisko 200 rezultatów badań, gdzie izolowano liczne związki czynne występujące w różeńcu i poddawano je testom. Wyniki mówiły same za siebie – w istocie różeniec górski wspomaga zdrowie i działa witalizująco. Badania przy udziale hodowli komórkowych, zarówno zwierzęcych jak i ludzkich, ujawniły działanie przeciw zmęczeniowe, antystresowe, ochronne przed szkodliwym działaniem niedoboru tlenu, przeciwnowotworowe, przeciwutleniające, wzmacniające odporność i stymulujące seksualnie. Innymi słowy, potwierdziły wszystko to o czym od dawna wiedzieli nasi przodkowie stosujący różeniec górski w medycynie tradycyjnej.


Różeniec górski - przeciwwskazania i skutki uboczne

Kiedy i jak długo można stosować różeniec górski oraz kto powinien go unikać? Przede wszystkim należy zachować ostrożność w przypadku wystąpienia reakcji alergicznych na substancje zawarte w różeńcu. Odradza się stosowania kobietom w ciąży i matkom karmiącym, a także dzieciom poniżej 12 roku życia. Stosowanie różeńca górskiego niesie ze sobą bardzo niewiele skutków ubocznych. Większość użytkowników uważa, że poprawia ich nastrój, poziom energii i jasność umysłu. Niektóre osoby, zwłaszcza te, które mają tendencję do niepokoju, mogą czuć się nadmiernie pobudzone lub roztrzęsione. W takim przypadku należy rozpocząć stosowanie od mniejszej dawki z bardzo stopniowym wzrostem. Surowce z tej rośliny należy przyjmować na początku dnia, ponieważ może to zakłócać sen lub wywoływać tzw. żywe sny (nie koszmary senne) w ciągu pierwszych kilku tygodni.
Jest przeciwwskazany w stanach wzbudzonych. Ponieważ Rhodiola rosea ma działanie przeciwdepresyjne aktywujące, nie należy go stosować u osób z chorobą afektywną dwubiegunową, które są podatne na manię, dlatego przy mieszance różeniec górski i antydepresanty należy zachować szczególną ostrożność i najlepiej zasięgnąć porady lekarza. Różeniec górski i kawa to również niezbyt dobre połączenie, gdyż oba te surowce mają właściwości pobudzające i stosowane razem mogą wywołać rozdrażnienie szczególnie u osób z tendencją do nadpobudliwości.


Różeniec górski - zastosowanie

Różeniec górski najlepiej stosować na czczo lub pomiędzy posiłkami. Nie należy, jak to wcześniej zostało wspomniane, przyjmować preparatów z R. rosea tuż przed pójściem spać. Jest to ziele coraz powszechniej dostępne w aptekach i punktach zielarskich, gdzie sprzedawane jest głównie w formie sproszkowanego korzenia. Różeniec górski dla sportowców i osób aktywnych sprawdzi się idealnie w postaci wygodnych kapsułek, należy jednak pamiętać, aby zażywać preparat ściśle według zaleceń producenta bądź lekarza. Różeniec górski do parzenia to idealna postać rośliny dla miłośników herbat i naparów.

W ofercie naszego sklepu dostępne są dwie formy surowca zielarskiego tej rośliny: ekstrakt z korzenia zamknięty w kapsułkach oraz suszony korzeń krojony w swojej czystej postaci.



 


 

Na podstawie:

Brown, R. P., Gerbarg, P. L., & Ramazanov, Z. (2002). Rhodiola rosea. A phytomedicinal overview. HerbalGram, 56, 40-52.
Kelly, G. S. (2001). Rhodiola rosea: a possible plant adaptogen. Alternative medicine review, 6(3), 293-293.
Panossian, A., Wikman, G., & Sarris, J. (2010). Rosenroot (Rhodiola rosea): traditional use, chemical composition, pharmacology and clinical efficacy. Phytomedicine, 17(7), 481-493.
De Bock, K., Eijnde, B. O., Ramaekers, M., & Hespel, P. (2004). Acute Rhodiola rosea intake can improve endurance exercise performance. International journal of sport nutrition and exercise metabolism, 14(3), 298-307.
Photos: freenatureimages.eu

DOŁĄCZ DO NASZEGO NEWSLETTERA

Copyright © 2018 ZIOŁA